Wat is blended learning?

Blended learning is een didactisch concept dat de verschillende leercontexten – groepsbijeenkomsten, werkplek, leerteam, individueel – met elkaar verbindt vanuit een digitale leeromgeving. Dat zorgt voor een gevarieerde manier van kennisverwerving en kennisdeling, die goed aansluit bij persoonlijke leervoorkeuren. In onze opvatting van blended learning staat het leren van de student centraal. Door specifiek aandacht te besteden aan het leren op de werkplek zorgt blended learning voor een goede aansluiting op de beroepspraktijk.

Bij traditioneel klassikaal onderwijs ligt de basis voor het leren in de groepsbijeenkomsten. In blended learning is die basis juist afhankelijk van de inhoud; bij die inhoud wordt een passende leercontext gezocht. Blended learning verschilt daarmee duidelijk van e-learning of MOOCs, waarin het leren geheel digitaal plaatsvindt. Blended learning draagt bij aan flexibilisering van het onderwijs en maakt een op maat gesneden aanpak voor werkende professionals mogelijk. Zo wordt het aantrekkelijker om naast een baan een (tweede) lesbevoegdheid of master te behalen. Studenten kunnen deels tijd- en plaats onafhankelijk studeren en er is meer ruimte voor differentiatie, profilering en inhoudelijke accenten.

Voor wie is blended learning?

Omdat blended learning verschillende leerarrangementen mogelijk maakt, is de vraag niet voor wíe blended learning geschikt is, maar welk arrangement het beste past bij de persoonlijke opleidingssituatie.

tetraëder didactisch concept blended learning

Een mix tussen leeromgevingen

In blended learning zijn er verschillende leercontexten, zowel traditionele als nieuwere, die afhankelijk van de opleidingsvariant anders wordt ingericht en gecombineerd:

  • Leerteam
    Interactie met anderen is belangrijk voor het leerproces. De interactie verschuift van het klaslokaal naar het leerteam. Leerteams bestaan uit meerdere studenten die zowel face-to-face als online samenwerken. Studenten hebben zelf de regie en kunnen zelf bepalen hoe ze de samenwerking vormgeven. Het gaat hier niet om gezamenlijke opdrachten of projectwerk, maar om verdieping van de lesstof en kennisdeling door feedback en reflectie op elkaars opdrachten, casussen en praktijkvoorbeelden. Contact met de docent is grotendeels op afstand, bijvoorbeeld via Skype of door feedback per mail.
  • Klassikaal
    De klassikale bijeenkomsten staan in het teken van kennisverwerking en -verdieping. Men bereid zich individueel op de groepsbijeenkomsten, waarin wordt gewerkt aan het verdiepen en delen van kennis. De docent is in de bijeenkomst aanwezig als vakinhoudelijk expert en als didactisch begeleider.
  • Individueel 
    In de digitale leeromgeving zijn het lesmateriaal en de opdrachten te allen tijde beschikbaar. U kunt er mee aan de slag op een moment dat het beste uitkomt. Voor de klassikale bijeenkomsten bereidt men zich zelfstandig voor.
  • Werkplek
    In een hbo-opleiding staat het beroep centraal. Een belangrijk deel van het leren zal plaatsvinden in de authentieke context van de eigen werkplek: de klassen die men als docent-in-opleiding zelf onderwijst, de collega’s waarmee men te maken heeft, de oudergesprekken die men voert, etc. Diverse opdrachten zijn erop gericht om beroepsproducten voor het eigen werk te ontwikkelen en uit te voeren. Omgekeerd dienen ook casussen uit het eigen werk te worden ingebracht in de studie.

De student en zijn/haar leerdoel als basis

De docent kiest geschikte leeractiviteiten en leermaterialen op grond van de leerdoelen van de cursus en de context van de studenten. Voor jongvolwassen voltijdstudenten zijn die keuzes vaak anders dan voor professionals met werkervaring. Voor jongvolwassenen is de keuze voor activiteiten in een klaslokaal vaak de meest logische, terwijl professionals mogelijk meer baat hebben bij zelfstandig werken in kleine groepen, hoewel er ook deeltijdstudenten zullen zijn die behoefte hebben aan veel klassikale tijd. Centraal staat de vraag naar de visie: waartoe leren studenten? De docent kiest die leeractiviteiten en materialen die passen bij studenten en leerdoelen. Iedere keuze in het lesontwerp heeft consequenties voor de andere elementen.

Conclusie

Blended learning kan een breed palet aan keuzes faciliteren. Op deze manier maakt blended learning het mogelijk om onderwijs te ontwikkelen dat aansluit bij een brede groep studenten.

De derde en de vierde golf en het onderwijs

De uitvinding van de laser en de transistor hebben veel veranderingen teweeggebracht in de maatschappij. Kennis en technologie verspreiden zich zeer snel via het Internet, wat zelfs ook een effect heeft gehad op de wereldwijde democratie.

Maar helaas maakt deze nieuwe golf van technologie van IT, AI,  bio- en nano-technologie, na stoom, electriciteit en de auto veel oudere technologie en kennis overbodig. Machines en computers gaan veel werk doen dat nu door mensen wordt gedaan. Op zichzelf is dit een positieve ontwikkeling, maar deze ontwikkelingen vinden wel plaats in een tempo dat bijna niet meer is bij te houden voor de normale mens. Daarnaast wordt de vooruitgang belemmerd door bedrijven en organisaties die proberen om de lucratieve bestaande oude industrie en bijbehorende kennis en vaardigheden in stand te houden.

De industriële arbeidersklasse is de dupe. En dat terwijl deze arbeidersklasse oorspronkelijk door de industriële revolutie gecreëerd is. Maar de technologie schrijdt voort en nu zijn er computers, lasers, high tech en globalisering. De voormalige groep van geschoolde arbeiders voelt zich nu gediscrimineerd met alle gevolgen van dien zoals onder andere ook de recente financiële crisis. Alleen in landen als Duitsland, Japan en in mindere mate China is men in staat geweest om met dit probleem om te gaan, vooral door een goed onderwijssysteem gebaseerd op het aloude meester-gezel stelsel.

Maar wat is nu het specifieke probleem? Tweederde van de bevolking zag zijn loon of beloning dalen. Eenderde van de mensen was wel in staat om deel te nemen aan de technologie boom. Een belangrijke factor daarbij is dat slechts een derde van de bevolking in staat is geweest om goed onderwijs te genieten binnen de context van de globalisering. Intellectueel kapitaal wordt steeds belangrijker.

Oftewel, we staan aan het begin van de vierde golf van technologie. Het probleem is dat het onderwijssysteem hier niet op is aangepast en nog steeds is ingericht op produceren van industriearbeiders. Dit terwijl het hoger en academisch onderwijs veel duurder is geworden voor de gemiddelde burger. Politici komen met allerlei ideeën die er vooral op neer komen om terug te gaan in de tijd en te volharden in het tijdperk van de fossiele brandstoffen. Maar dit is niet meer haalbaar als agenda voor de komende 10 tot 20 jaar.

Met name het onderwijs is een belangrijke bron van innovatie die op dit moment onvoldoende benut wordt. Het is heel belangrijk om modern en kwalitatief goed onderwijs beschikbaar te maken voor iedereen, om een stap te maken naar nieuwe technologie in plaats van vast te houden aan oude denkbeelden.

Göran Kattenberg

De Gouden Driehoek

 

De Gouden Driehoek is de didactische driehoek tussen ondernemers, onderwijs en overheid. Didactiek gedefinieerd als de kunst van het van elkaar leren in onderlinge samenwerking.

The Blended Group richt zich op het beter laten samenwerken van deze drie belangrijke steunpilaren van de maatschappij en de economie. Door de didactische driehoek optimaal op te zetten en in te richten en gebruik te maken van moderne leermiddelen zoals blended learning. Deze leermiddelen kunnen door docenten en studenten zelf worden ontwikkeld op basis van open standaarden en al beschikbare open content en content die zij zelf maken en aanleveren. Deze leermiddelen kunnen worden gebruikt in elk bestaand systeem. De didactische driehoek kan alleen ontstaan op basis van leiderschap dat ten dienste staat van het onderwijs ten behoeve van de samenleving.  Het onderwijs is hierbij niet meer een op zichzelf staande entiteit maar is gebaseerd op onderlinge samenwerking.

Lees verder “De Gouden Driehoek”